go-e Charger in je smart home integreren: alles wat je moet weten

Je koffiezetapparaat weet hoe laat je opstaat. Je zonwering gaat vanzelf naar beneden als de zon te fel wordt. En je thermostaat kent je werkdagen beter dan je collega’s. Maar het toestel dat het meeste stroom van allemaal verbruikt, je laadpaal, staat er vaak los naast en doet gewoon wat je hem ’s avonds handmatig opdraagt.

Dat is jammer, want juist daar zit de winst. In Vlaanderen betaal je een groot deel van je netkosten op basis van je piek, niet van je verbruik, en dan maakt het veel uit of je wagen bovenop de avondpiek laadt of eronder. Een laadstation dat weet wat je zonnepanelen opwekken, wat je huis op dit kwartier afneemt en of je morgen ver moet rijden, laadt goedkoper dan een laadstation dat dat allemaal niet weet. In dit artikel lees je hoe je de go-e Charger in je smart home integreert, welke vier protocollen daarvoor open staan en welke automatiseringen andere gebruikers er in de praktijk mee bouwen.

• Je kan je go-e Charger koppelen aan je thuisbatterij, je zonnepanelen-omvormer, je lichtsysteem, je Google Agenda en zelfs aan de weersverwachting.

• Home Assistant is het populairste platform om de go-e Charger in een smart home op te nemen, met Homey als sterke tweede in Vlaanderen.

• De go-e Charger ondersteunt vier open protocollen: MQTT, HTTP, Modbus TCP en OCPP, zonder abonnement en zonder extra hardware.

• Een geïntegreerd laadstation kan je maandpiek en dus je capaciteitstarief drukken, omdat het laadvermogen meebeweegt met wat je woning al afneemt.

Ja, je go-e Charger kan in je smart home worden geïntegreerd, en dat op vier manieren: via MQTT, HTTP, Modbus TCP en OCPP. Alle vier zijn open interfaces die in het laadstation zelf zitten. Je hebt er geen abonnement, geen tussenlaag en geen extra hardware voor nodig.

Belangrijker nog is hoe die interfaces werken. De go-e Charger is local-first opgebouwd, wat betekent dat de communicatie via je eigen netwerk loopt en niet verplicht via een server in de cloud. Valt je internetverbinding weg, dan blijven je automatiseringen doorlopen. Je data blijft standaard binnen je eigen woning.

De meest gebruikte integratie voor de go-e Charger is een smart home platform, en Home Assistant is daarvan met afstand de populairste. We hebben het onze YouTube-community gevraagd, en het antwoord was duidelijker dan verwacht. Van de respondenten gebruikt 33 procent een platform als Home Assistant, ioBroker of openHAB. Nog 13 procent schrijft eigen scripts tegen de API of praat direct met MQTT. Zes procent bestuurt het laadstation met de stem, via Alexa of Apple HomeKit. En bijna de helft doet nog helemaal niets met smart home integratie.

Die laatste groep laat het meeste liggen. Wie wel integreert, kiest in de praktijk bijna altijd voor Home Assistant, simpelweg omdat daar de meeste kant-en-klare bouwstenen voor de go-e Charger beschikbaar zijn. In Vlaanderen komt daar een tweede platform bij dat je in de Duitse en Oostenrijkse cijfers niet terugziet: Homey uit het Nederlandse Enschede. Daarvoor bestaat een go-e app die onafhankelijk is ontwikkeld door Complus Ky met ondersteuning van go-e, en die de CORE, Gemini, HOME+ en PRO ondersteunt, zowel lokaal als via de cloud. Je kan er laden starten en stoppen, het laadvermogen instellen, de eco-modus met pv-overschot aansturen en een dagelijkse ritenergie meegeven.

De belangrijkste redenen om de go-e Charger in je smart home te integreren zijn maximale energie-efficiëntie, geavanceerde energiemonitoring, spraakbesturing en de vrijheid om zoveel automatiseringen te maken als je wil. Het instellen kost je een avond, en de eerste reden staat in Vlaanderen rechtstreeks op je netfactuur.

In Vlaanderen betaal je met een digitale meter het grootste deel van je nettarief op basis van capaciteit. Fluvius neemt daarvoor je hoogste kwartiervermogen per maand, en de VREG rekent je factuur af op het gemiddelde van je maandpieken over de voorbije twaalf maanden, met een minimum van 2,5 kW. Een gemiddeld gezin dat 3.500 kWh verbruikt, zit rond 4,26 kW.

Zet daar een laadstation naast dat op elf kilowatt begint te laden zodra je thuiskomt, en je maandpiek verdubbelt in één kwartier. Dat is precies wat een geïntegreerd laadstation voorkomt: het ziet wat je huis op dit moment afneemt, wat je omvormer produceert en hoeveel ruimte er dus nog is voordat je piek omhoog gaat.

Laten we verdergaan met het voorbeeld van zonne-energie en bekijken hoe je dat kunt optimaliseren.

Aangesloten apparaten en data:

• Je zonnepanelen-omvormer, voor de actuele opbrengst

• Je digitale meter, voor het kwartiervermogen en je lopende maandpiek

• Je thuisbatterij, als je die hebt, zodat wagen en batterij niet om dezelfde kilowattuur vechten

• Een weer-API, voor de verwachte opbrengst van morgen

• Je agenda, zodat het systeem weet wanneer de wagen weg moet

• Je energiecontract, als je een uurtarief hebt

Automatische aanpassingen:

• Laadvermogen dat meebeweegt met het overschot, van 1,4 kW bij een dun wolkendek tot 11 kW bij volle zon

• Laden dat automatisch terugschakelt zodra je huis dreigt uit te komen boven je hoogste maandpiek tot nu toe

• Laden dat verschuift naar de nacht als je morgen pas om negen uur wegrijdt

• Laden dat juist doorzet op vol vermogen als je om zeven uur weg moet, ongeacht de piek

• Voorrang voor de thuisbatterij tot een minimale lading, daarna voorrang voor de wagen

Sinds de terugdraaiende teller voor nieuwe zonnepanelen is verdwenen, weegt zelf verbruiken in Vlaanderen zwaarder dan injecteren. Wil je dit zonder programmeerwerk, dan regelt de go-e Controller het overschotladen en het dynamisch lastbeheer voor je. Een smart home platform voegt daar de logica bovenop die alleen jij nodig hebt.

De go-e app laat je zien wat je wagen heeft geladen. Een smart home platform laat je zien wat dat betekent naast al je andere verbruik, en dat is in Vlaanderen het cijfer dat je factuur bepaalt.

Met de dashboards van Home Assistant zet je je laadsessies naast je warmtepomp, je zonnepanelen en je totale afname in één beeld. Wil je verder terug in de tijd of fijnmaziger meten, dan koppel je Grafana erachter en bewaar je jaren aan kwartierwaarden. En voor wie wil weten wat er echt over de lijn gaat, leest MQTT Explorer de ruwe berichten van het laadstation mee.

Dat levert inzichten op die je in een app per toestel nooit ziet. Bijvoorbeeld welk kwartier van de maand je piek heeft gezet, en of dat de wagen was of toch de oven. Of dat je laadverlies bij lage vermogens groter is dan je dacht, waardoor heel traag laden op zonnestroom minder oplevert dan het lijkt.

Met spraakbesturing verander je iets aan je laadsessie zonder de app te openen. Je koppelt het laadstation via je smart home platform aan Google Assistant, Alexa of Apple Home, en vanaf dat moment stel je gewoon een vraag of geef je een opdracht.

In de praktijk gebruik je dat voor twee dingen. Statusvragen, zoals hoeveel procent de batterij staat of hoeveel kilowattuur er vanavond in is gegaan. En korte commando’s, zoals overschakelen van pv-overschot naar gewoon laden omdat je toch nog even weg moet.

Dit is de reden waarom mensen die één keer beginnen, nooit meer stoppen. Alles wat je platform kan zien, kan je aan je laadstation knopen, en omgekeerd.

• Laadstation automatisch vergrendelen zodra iedereen de woning uit is, en weer vrijgeven als de eerste thuiskomt

• Elke maand een overzicht van je laadkosten in je mailbox, uitgesplitst naar zonnestroom en netstroom

• Een melding wanneer je maandpiek door een laadsessie op een nieuw record dreigt te komen

• Een melding als de wagen om acht uur ’s ochtends onder de zeventig procent staat terwijl er een lange rit in de agenda staat

• En als je dat leuk vindt: een post op sociale media bij elke duizend kilowattuur die je op eigen zonnestroom hebt geladen

Bonusreden: 

Het is gewoon leuk. Dat klinkt oppervlakkig naast het rendement van reden 1, maar het is wel de reden waarom deze integraties zo goed gedocumenteerd zijn. Mensen bouwen dit in hun vrije tijd, delen het op GitHub en in forums, en daar profiteer jij van als je later instapt.

Er zijn vier integratiemogelijkheden voor de go-e Charger: MQTT, HTTP, Modbus TCP en OCPP. Vier protocollen, vier verschillende soorten gebruikers. Ze sluiten elkaar niet uit, je kan MQTT en HTTP naast elkaar gebruiken, maar in de praktijk kies je er één als basis.

Alle vier de interfaces werken lokaal en zonder cloudverbinding. De cloud heb je alleen nodig als je het laadstation buiten je eigen netwerk wil bedienen.

Het laadvermogen in ampère pas je rechtstreeks aan via HTTP of MQTT. Van logica wisselen, bijvoorbeeld van eco naar pv-overschot, werkt anders en vraagt dat je de juiste sleutel zet in plaats van alleen een waarde. Let er ook op dat je update-interval en je automatisering op elkaar aansluiten, anders reageert je logica op verouderde meetwaarden.

MQTT is event-driven. Het laadstation stuurt alleen een bericht als een waarde verandert, en niet elke paar seconden een volledige status. Daardoor reageert je automatisering vrijwel direct en blijft de belasting op je netwerk laag. Je leest laadstatus, vermogen, energie en foutmeldingen live uit, en je stuurt terug: laden starten of stoppen, ampère aanpassen, pv-overschot aanzetten.

Voor Home Assistant gebruik je de MQTT-integratie voor de go-e Charger uit de community. Je zet MQTT aan in de go-e app, wijst je broker aan en de entiteiten verschijnen automatisch.

Eén detail is belangrijk als je pv-overschot via MQTT regelt: de waarde voor het netvermogen moet minstens elke tien seconden binnenkomen. Blijft die update langer weg, dan schakelt het laadstation de overschotlogica uit, omdat het niet blind wil doorladen op een meetwaarde die misschien niet meer klopt. Zet je interval dus krap genoeg.

HTTP is de laagdrempeligste van de vier. Je stuurt een verzoek naar het IP-adres van je laadstation en krijgt JSON terug. Geen broker, geen abonnement, geen tussenlaag. Voor veel toepassingen is dat precies genoeg, en het werkt op elk platform dat een webverzoek kan doen.

Voor Home Assistant is er een custom integratie die vrijwel alle velden van de API v2 rechtstreeks beschikbaar maakt, ha-goecharger-api2, zonder MQTT en zonder cloud. Die is vooral populair bij mensen die pv-overschot in eigen beheer willen regelen, omdat je er precies bij de velden komt die je daarvoor nodig hebt.

Het verschil met MQTT zit in de richting. Bij HTTP vraag jij, en bepaalt je interval hoe actueel je gegevens zijn. Vraag je elke seconde, dan belast je je netwerk onnodig. Vraag je elke minuut, dan loopt je overschotregeling achter de zon aan. Dertig seconden is voor de meeste toepassingen een prettig midden, met een kortere interval tijdens een actieve laadsessie.

Modbus TCP praat rechtstreeks met registers over je netwerk. Je leest stroom per fase, spanning en energie uit, en je schrijft laadvermogen en start of stop terug. Volledig zonder cloud, met de precisie waar energiemanagementsystemen op gebouwd zijn.

Dit is het protocol dat je kiest als het laadstation niet het einddoel is maar een onderdeel. Twee wagens op één aansluiting, een thuisbatterij die met de wagen moet samenwerken of een bedrijfspand waar de netaansluiting de beperkende factor is: dan wil je één systeem dat alles verdeelt, en Modbus is de taal die zulke systemen spreken.

De keerzijde is dat Modbus niets voor je uitlegt. Er zijn geen sprekende namen, alleen registeradressen en getallen. Je hebt de registerlijst nodig en je moet weten dat een waarde in deciampère of in watt staat. Voor wie dat gewend is, is het het schoonste protocol van de vier. Voor wie dat niet gewend is, kost het de meeste tijd.

OCPP zit standaard in de go-e Charger en werkt onafhankelijk van de go-e cloud. Je wijst je laadpunt aan een OCPP-platform toe en vanaf dat moment ziet dat platform je sessies, je verbruik en je instellingen. Dat is een andere logica dan de eerste drie: waar MQTT, HTTP en Modbus bedoeld zijn om zelf te automatiseren, is OCPP bedoeld om te beheren.

Voor een privéwoning is OCPP daarom vaak overkill. Voor een appartementsgebouw, een bedrijfsparking of een laadpunt dat je aan een medewerker met een salariswagen verstrekt en waarvan de sessies naar de werkgever moeten, is het precies de juiste keuze. Die laatste situatie komt in België vaker voor dan elders, omdat de salariswagen hier een groot deel van de elektrische vloot uitmaakt.

Let bij het inrichten op één ding: laadpunt en backend moeten dezelfde OCPP-versie ondersteunen. Een platform op 2.0.1 en een laadpunt op 1.6 praten niet zomaar met elkaar.

go-e werkt samen met verschillende integratiepartners die de integratie van de go-e Charger voor je uit handen nemen. Op onze overzichtspagina met integraties staat de volledige lijst. Twee daarvan zijn voor Belgische smart home gebruikers het meest relevant: Loxone en Eniris.

Loxone bouwt complete woningautomatisering waarbij één Miniserver alles regelt, van verlichting en rolluiken tot verwarming en energie. De go-e Charger sluit daar via HTTP op aan, over je eigen netwerk, en Loxone levert kant-en-klare templates zodat je de registers niet zelf moet inrichten.

Dit is de route voor wie geen zin heeft in scripts en toch alles in één systeem wil. Je laadstation wordt dan een blok in je Loxone-configuratie, net als je warmtepomp, en je stelt de logica grafisch in. Nadeel: je zit vast aan het Loxone-ecosysteem, dus dit werkt vooral als je woning al zo is opgebouwd of als je nieuw bouwt. In Vlaanderen zijn er veel installateurs die met Loxone werken, wat de instap makkelijker maakt dan in de meeste andere markten.

Eniris komt uit Gent en bouwt een open energiemanagementplatform dat zonnepanelen, batterijen, warmtepompen en laadpunten samen aanstuurt. Voor wie het capaciteitstarief serieus wil aanpakken, is dat een logischere insteek dan een klassiek smart home platform, omdat de piekbewaking er het uitgangspunt is en niet een extra automatisering.

Het verschil met zelf bouwen in Home Assistant is de verantwoordelijkheid. Bij Eniris ligt de energielogica bij het platform en houd jij het overzicht. Bouw je het zelf, dan heb je meer vrijheid en meer werk. Voor een woning met zonnepanelen, batterij, warmtepomp en laadpunt samen loont een platform dat die vier al kent.

De meest voorkomende smart home automatiseringen met de go-e Charger zijn een wekelijks energierapport, direct laden voor een spoedrit, een stil signaal als het laden onverwacht stopt, automatisch vrijgeven bij aanwezigheid en een herinnering om de stekker erin te doen. Gebruikers hebben ze alle vijf daadwerkelijk gebouwd. Ze zijn met opzet klein: geen van deze vijf kost je meer dan een half uur, en samen geven ze een goed beeld van wat er mogelijk is.

1. Wekelijks energierapport

Elke zondag, na je agenda-item "weekoverzicht", wil je een samenvatting van wat je wagen die week heeft verbruikt.

• Trigger: je terugkerende agenda-item “weekoverzicht” loopt af

• Actie: het systeem maakt een agenda-item aan met het totaal aantal geladen kilowattuur van die week, uitgesplitst naar zonnestroom en netstroom

2. Spoedrit gedetecteerd

Je zet onverwacht een rit of een vergadering in je agenda en je wil dat de wagen meteen begint te laden, zodat hij op tijd klaarstaat.

• Trigger: er komt een nieuw agenda-item binnen met het woord “spoed” in de titel

• Actie: het laadstation gaat naar maximaal vermogen en negeert tijdelijk de prijs- en overschotinstellingen

3. Laadsessie onverwacht gepauzeerd

Stopt het laden onverwacht, dan dimmen de lampen in de woonkamer als discreet signaal.

• Trigger: het laden stopt terwijl niemand er iets aan heeft veranderd

• Actie: de lampen in de woonkamer dimmen naar vijftig procent als stil signaal, zodat je het merkt zonder dat je telefoon afgaat

4. Automatisch vrijgeven bij aanwezigheid

Ben je thuis, dan moet het laadstation volledig vrijgegeven zijn.

• Trigger: je telefoon meldt zich aan op je thuislocatie

• Actie: het laadstation geeft laden vrij voor iedereen; is er niemand thuis, dan laadt alleen wie een geautoriseerde RFID-kaart heeft

5. Herinnering om de stekker erin te doen

Kom je thuis maar vergeet je de kabel erin te doen, dan stuurt je smart home je een herinnering.

• Trigger: je komt thuis, gedetecteerd op locatie of via je wifi

• Actie: staat de wagen er na tien minuten nog zonder kabel, dan krijg je een melding op je telefoon